Παρεμβαση σε δημους και οργανωμενες κοινωνικες ομαδες

Εισαγωγή

Η Επιστημονική Επιτροπή (Ε.Ε.), η οποία ασχολήθηκε με το σχεδιασμό του Προγράμματος Κοινωνικών Δράσεων (Π.Κ.Δ.), κατέληξε, σε πρώτη φάση, στη διατύπωση μιας δομής που περιλαμβάνει πέντε επί μέρους δράσεις[1]. Η επιλογή και η κατάταξη των δράσεων στις πέντε αυτές ενότητες βασίστηκε στη μακρόχρονη εμπειρία του Εργαστηρίου σε πεδία δράσης που κρίναμε ότι είναι άμεσα συνδεδεμένα με τους στόχους του Π.Κ.Δκαι θα μπορούν να υλοποιηθούν είτε αυτοτελώς, είτε στα πλαίσια των συνολικών παρεμβάσεων.

Οι αρχικές αυτές δράσεις, αλλά και όσες πιθανόν προκύψουν στη συνέχεια, θα αποτελέσουν τη βασική πηγή από την οποία θα αντλούνται πληροφορίες για την υλοποίηση επιμέρους δράσεων, στα πλαίσια των Παρεμβάσεων σε Δήμους και Οργανωμένες Κοινωνικές Ομάδες (Για πιο αναλυτικές πληροφορίες σχετικά με τις πέντε Δράσεις βλ.  Σχεδιασμός Κοινωνικών Δράσεων)

Σε δεύτερη φάση, και στην προσπάθεια μας να ανταποκριθούμε άμεσα και αποτελεσματικά στις ανάγκες τις ελληνικής κοινωνίας, τα μέλη της Ε.Ε. πρότειναν το σχέδιο δράσης: Παρέμβαση σε Δήμους και  Οργανωμένες Κοινωνικές Ομάδες.

Στόχος αυτού του σχεδίου δράσης είναι μια συλλογική, συνεργατική προσπάθεια η οποία θα ενεργοποιεί και θα εμπλέκει όλους όσους επιθυμούν και είναι σε θέση –μέσα από την επαγγελματική τους ιδιότητα και εμπειρία, την επιστημονική τους κατάρτιση και τη σύνδεση τους με την τοπική κοινωνία– να σχεδιάσουν, να οργανώσουν και να υλοποιήσουν άμεσες παρεμβάσεις σε Δήμους και Οργανωμένες Κοινωνικές Ομάδες στην περιοχή όπου ζουν, δρουν και εργάζονται. Ο σχεδιασμός και η σύλληψη της ιδέας αυτής βασίστηκε στην εμπειρία του Εργαστηρίου στα Προγράμματα Πρόληψης που υλοποιήθηκαν με επιτυχία στο παρελθόν, και σε συνεργασία με τοπικούς φορείς, σε διάφορες περιοχές της χώρας.

Σκεπτικό της Μεθοδολογίας του προγράμματος «Παρέμβαση σε Δήμους και Οργανωμένες Κοινωνικές Ομάδες»

Η γενική αρχή της μεθοδολογίας που θα εφαρμοστεί είναι η ευαισθητοποίηση του όσο το δυνατόν μεγαλύτερου αριθμού ατόμων, οικογενειών και κοινωνικών και επαγγελματικών ομάδων, σε θέματα ανθρώπινων σχέσεων, επικοινωνίας, ανάπτυξης δεξιοτήτων ζωής, καθώς και στην ανταλλαγή θέσεων, απόψεων, γνώσεων και εμπειριών σε ό,τι αφορά στην βαθύτερη κατανόηση της ελληνικής κοινωνίας, στην αντιμετώπιση της κρίσης στην οποία βρίσκεται η χώρα μας και στην αναζήτηση δημιουργικών και προωθητικών κατευθύνσεων για μια πιο λειτουργική κοινωνία του αύριο.

Για την επίτευξη των παραπάνω στόχων, προτείνεται μια προσέγγιση η οποία θα μπορούσε να απεικονιστεί με μία ανεστραμμένη πυραμίδα:
Χρησιμότητα, αναγκαιότητα των παρεμβάσεων σε μεγάλο κοινό
Για παράδειγμα, συνεντεύξεις στον Τύπο μπορούν να δίνουν οι συντονιστές και άλλοι συντελεστές ή εκπαιδευτές του προγράμματος. Επίσης οι συνεντεύξεις, τις οποίες θα δίνουν προσκεκλημένοι ομιλητές – συνεργάτες και ειδικοί επιστήμονες (ψυχολόγοι, κοινωνιολόγοι, οικονομολόγοι κ.λπ.), θα καταχωρούνται σε διάφορα τοπικά έντυπα. Οι συνεντεύξεις θα μπορούν να γίνονται παράλληλα με τις ανοιχτές εκδηλώσεις στις διάφορες πόλεις.
Πιο συγκεκριμένα -και όπως φαίνεται στο παραπάνω σχήμα- οι παρεμβάσεις στο επάνω μέρος της ανεστραμμένης πυραμίδας θα απευθύνονται σε μεγάλο αριθμό πολιτών μέσω ανοιχτών εκδηλώσεων, Μ.Μ.Ε, Διαδικτύου (ραδιοφωνικές και τηλεοπτικές εκπομπές, άρθρα[2], συνεντεύξεις σε τοπικά έντυπα, τηλεόραση, ραδιόφωνο, blog κ.λπ.).

Α΄  ΕΠΙΠΕΔΟ

Η υλοποίηση μαζικών παρεμβάσεων θα δώσει τη δυνατότητα να ενεργοποιηθεί και να ευαισθητοποιηθεί μεγάλος αριθμός ατόμων και κοινωνικών ομάδων σε διάφορες τοπικές κοινωνίες και θα δώσει κίνητρο και κατευθύνσεις για την οργάνωση και υλοποίηση παρεμβάσεων  που αναφέρονται στο  Β΄ και Γ΄ επίπεδο.

Σε αυτό το επίπεδο (Α΄), υπάρχει η δυνατότητα να πραγματοποιούνται παράλληλα διαφόρων ειδών παρεμβάσεις στην ίδια κοινότητα ή επανάληψη της ίδιας παρέμβασης σε διαφορετικά πλαίσια, με αποτέλεσμα: α) να διευρύνονται οι δικτυώσεις ανάμεσα σε μεγάλο αριθμό διαθέσιμων ατόμων (εθελοντών του προγράμματος) με τις τοπικές κοινωνίες στις οποίες είναι ενταγμένοι και β) να αυξάνεται ο βαθμός συμμετοχής, αλληλεπίδρασης, δημιουργικότητας και ενεργοποίησης των ατόμων της τοπικής κοινωνίας.

Επίσης η παράλληλη εκτέλεση προγραμμάτων παρέμβασης σε διάφορες Οργανωμένες Κοινωνικές Ομάδες και Δήμους θα δώσει τη δυνατότητα εμπλουτισμού, ανατροφοδότησης και αναστοχασμού των μορφών, του περιεχομένου και της αποτελεσματικότητας των μελλοντικών παρεμβάσεων.

Επιπρόσθετα, μέσα από αυτή τη διαδικασία, μπορεί να επιλεγούν κάποιες παρεμβάσεις – πρότυπα (π.χ. ανοιχτές εκδηλώσεις, ραδιοφωνικές – τηλεοπτικές εκπομπές, άρθρα, κείμενα, ομιλίες, δρώμενα κ.λπ.) που θα μπορούν να επαναλαμβάνονται σε άλλες περιφέρειες της χώρας, αυτούσιες ή με μικρές παραλλαγές.

Στα πλαίσια των μαζικών εκδηλώσεων που αναφέρθηκαν παραπάνω μπορούν να ανακοινώνονται σεμινάρια με παρεμφερή θέματα για μικρότερους αριθμούς ατόμων σε επιμέρους ομάδες (π.χ. γονείς, εφήβους) που αναφέρονται στο Β΄ επίπεδο, ή να διερευνάται το ενδιαφέρον και οι ανάγκες επί μέρους ομάδας παρευρισκομένων για περαιτέρω ευαισθητοποίηση.

Β΄ ΕΠΙΠΕΔΟ

Παρεμβάσεις σε κοινωνικές ομάδες που έχουν ανάγκη από μεγαλύτερο βαθμό ευαισθητοποίησης και ανάπτυξης δεξιοτήτων ζωής (οικογένειες, έφηβοι, εκπαιδευτικοί, ομάδες ανέργων κ.λπ.).

Οι παρεμβάσεις αυτές θα είναι στοχευόμενες τόσο σε θεματολογία όσο και σε μεθοδολογία (π.χ. εργαστήρια, βιωματικές ασκήσεις) στο συγκεκριμένο πληθυσμό στον οποίο απευθύνονται, θα έχουν μεγαλύτερη διάρκεια, αυξημένο βαθμό αλληλεπίδρασης και βιωματικής εμπειρίας (πράγμα που δεν είναι εφικτό σε παρεμβάσεις σε μεγάλο κοινό).

Τέτοιου είδους σεμινάρια μπορούν να οργανώνονται στα πλαίσια διαφόρων φορέων, όπως σχολεία, πνευματικά και πολιτιστικά κέντρα κ.λπ.

Η εμπειρία του Εργαστηρίου σε τέτοιου είδους βιωματικά σεμινάρια και εκδηλώσεις είναι μεγάλη, καθώς και ο αριθμός των θεραπευτών και συμβούλων που διαθέτουν αυτή την τεχνογνωσία. Προς το παρόν υπάρχει μεγάλη διαθεσιμότητα των εκπαιδευόμενων και των συνεργατών μας για τη συμμετοχή σε δράσεις του Π.Κ.Δ.

Γ΄ ΕΠΙΠΕΔΟ

Παρεμβάσεις μεγάλου βαθμού ευαισθητοποίησης σε επιλεγμένες ομάδες, π.χ.:

  • ειδικοί του χώρου της ψυχικής υγείας, κοινωνικοί λειτουργοί κ.λπ.
  • παρεμβάσεις και ταχύρυθμες εκπαιδεύσεις σε εκπαιδευτικούς, συμβούλους, στελέχη εκπαίδευσης, με στόχο την αντιμετώπιση των προβλημάτων που έχουν συσσωρευτεί λόγω της κρίσης που διέρχεται η ελληνική κοινωνία
  • παρεμβάσεις σε στελέχη φορέων ή άλλων δομών και οργανωμένων κοινωνικών δικτύων (δημοτικές αρχές, πολιτιστικοί σύλλογοι, σύλλογοι γονέων κ.λπ.).

Οι συμμετέχοντες σε αυτές τις μορφές παρεμβάσεων θα μπορούν να λειτουργήσουν ως πολλαπλασιαστές στην υπόλοιπη κοινότητα και να μεταφέρουν σε άλλα άτομα και ομάδες την εμπειρία και την εκπαίδευση που έλαβαν, εμπλουτίζοντας την κοινότητα με τη δική τους προσφορά και το προσωπικό τους δυναμικό.

Η ποικιλία των ευαισθητοποιημένων ατόμων που κινούνται σε μαζικούς φορείς μπορεί να παίξει σημαντικό ρόλο στη διοχέτευση των πληροφοριών, ώστε να πυροδοτηθούν γόνιμες αλληλεπιδράσεις σε διάφορες ομάδες της ελληνικής κοινωνίας.

(Για περισσότερες πληροφορίες βλ. αναφορά στη δράση 3 στο: Σχεδιασμός Κοινωνικών Δράσεων).

Σύσταση, Ρόλος, Αρμοδιότητες Επιστημονικής Επιτροπής  

Για την οργάνωση και υλοποίηση της παρούσας πρότασης κρίθηκε απαραίτητη η σύσταση Επιστημονικής Επιτροπής (Ε.Ε.). Η επιτροπή αυτή θα υφίσταται καθ’ όλη τη διάρκεια της εκτέλεσης του προγράμματος και θα έχει τις ακόλουθες αρμοδιότητες:

  • Επιστημονική εποπτεία του προγράμματος.
  • Καθορισμός των γενικών κατευθύνσεων και συντονισμός των προγραμμάτων.
  • Συντονισμός και εποπτεία (όπου χρειάζεται) των εκπαιδευτών, συντονιστών και γενικά όσων σχεδιάζουν και υλοποιούν  παρεμβάσεις.
  • Συγκέντρωση και αξιοποίηση πληροφοριών, στοιχείων και άλλου υλικού που προκύπτει από τις διάφορες παρεμβάσεις.
  • Αξιολόγηση των επί μέρους ενεργειών και δραστηριοτήτων, ανατροφοδότηση.

Συντονιστές, εκπαιδευτές, εισηγητές 

Ο σχεδιασμός, η οργάνωση και η υλοποίηση των παρεμβάσεων που αναφέρονται στο Α΄ και το Β΄ επίπεδο, μπορεί να γίνει από: επαγγελματίες ψυχικής υγείας, επιστημονικό προσωπικό ΑΕΙ – ΤΕΙ, συνεργάτες – θεραπευτές ή εκπαιδευόμενους του Εργαστηρίου.

Όσον αφορά, όμως, το σχεδιασμό, την οργάνωση και την υλοποίηση  παρεμβάσεων του Γ’ επιπέδου προτείνουμε να γίνεται μόνο από έμπειρους συνεργάτες του Εργαστηρίου. Κριτήριο για την εμπλοκή τους σε αυτή τη τελευταία διαδικασία -που απαιτεί αυξημένες ικανότητες- θα είναι η εμπειρία και η γνώση τους σε παρεμφερή θέματα.

Οι υποχρεώσεις και οι αρμοδιότητες των εκπαιδευτών αυτού του επιπέδου θα καθοριστούν από την Επιστημονική Επιτροπή του προγράμματος.

ΒΗΜΑΤΑ ΜΙΑΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ – ΠΑΡΕΜΒΑΣΗΣ

1.      Κατάθεση μιας πρότασης προς την Ε.Ε.

Η πρόταση αυτή θα περιλαμβάνει:

  • Σκεπτικό  και περιεχόμενο της παρέμβασης
  • Θέμα, τίτλος
  • Σε ποιους απευθύνεται
  • Πλαίσιο, πιθανός χρόνος και χώρος υλοποίησης
  • Μορφή παρέμβασης (σε ποιο επίπεδο εντάσσεται, βλ. πυραμίδα παραπάνω)
  • Συντελεστές (διοργάνωση, εισηγητές, επόπτες, συντονιστές κ.λπ.). Προτείνουμε, για διευκόλυνση των όποιων ενεργειών και επαφών με την Ε.Ε, να ορίζεται και ένας βασικός συντονιστής – εκπρόσωπος της δράσης.
  • Χρηματοδότηση

Όσον αφορά τους συντελεστές προτείνουμε –και είναι βασικός στόχος του προγράμματος– να αξιοποιούνται άτομα από την τοπική κοινωνία έτσι ώστε να εμπλέκονται, δικτυώνονται και να ενεργοποιούνται, μέσα από αυτές τις δράσεις, όσο το δυνατό περισσότερα άτομα της ίδιας της περιοχής. Το ίδιο ισχύει και για την εύρεση πόρων – χρηματοδότηση των δράσεων, καθώς δεν υπάρχει η δυνατότητα –εκτός από κάποιες εξαιρετικές περιπτώσεις– οικονομικής στήριξης των δράσεων από το πρόγραμμα.

2.      Αποδοχή της πρότασης για υλοποίηση από την Ε.Ε. 

Αυτό είναι εφικτό στο βαθμό που τηρούνται οι παραπάνω προϋποθέσεις.

Σε επόμενο βήμα –και αφού αποφασιστεί η υλοποίηση του συγκεκριμένου σχεδίου δράσης σε συγκεκριμένα πλαίσια– η τοπική επιτροπή συνεργάζεται με την κεντρική οργανωτική επιτροπή του ΠΚΔ η οποία δίνει πληροφορίες και υλικό για την προώθηση και την υλοποίηση δράσεων (π.χ. ανακοινώσεις, αφίσες, έντυπα, ηλεκτρονικά αρχεία, οπτικό υλικό κ.λπ.) που έχει στη διάθεση της, είτε από τα αρχεία του Εργαστηρίου, είτε από την υλοποίηση δράσεων σε άλλες περιοχές.

Η επιλογή περιοχών, δήμων και οργανωμένων κοινωνικών ομάδων για την υλοποίηση του σχεδίου παρέμβασης θα γίνεται με βάση τα αιτήματα, τις δικτυώσεις και τις επαφές που έχει το Εργαστήριο και το Π.Κ.Δ. με τη συγκεκριμένη περιοχή.

3.      Εποπτεία – Υποστήριξη παρεμβάσεων.

Μετά από αίτημα του βασικού συντονιστή του προγράμματος θα δίνεται εποπτεία και επιστημονική υποστήριξη όπου χρειαστεί και υπάρχει αντίστοιχο αίτημα και ανάγκη. Στόχος όμως του προγράμματος, όπως είπαμε παραπάνω, είναι να  προωθείται –όσο το δυνατόν– ο αυτόνομος και αποκεντρωτικός χαρακτήρας των παρεμβάσεων που επιλέγονται προς υλοποίηση.

 4.  Αξιολόγηση – Ανατροφοδότηση. «Μετά  την παρέμβαση» στάδιο!

Μετά την ολοκλήρωση των παρεμβάσεων αρχίζει μια πολύ εποικοδομητική φάση.

Πιο συγκεκριμένα, στο «μετά την παρέμβαση» στάδιο, η χρησιμότητα  των γνώσεων, εμπειριών, υλικού, ανθρώπινου δυναμικού, δικτυώσεων, ιδεών και όλων των στοιχείων που προέκυψαν από την υλοποίηση των παρεμβάσεων, μπορούν να ανανεώνουν, να ανατροφοδοτούν και να εμπλουτίζουν με μια νέα δυναμική την πορεία των μελλοντικών δραστηριοτήτων του προγράμματος σε όλα τα επίπεδα (σχεδιασμού, υλοποίησης, στελέχωσης, δικτύωσης, μεθοδολογίας κ.λπ.).

Η επιστημονική και η οργανωτική επιτροπή παραλαμβάνει  τις αναφορές και το υλικό που συγκεντρώθηκε από την υλοποίηση δράσεων, το αρχειοθετεί, το αξιολογεί και το θέτει στην διάθεση άλλων ομάδων – συνεργατών που υλοποιούν παρεμφερείς δράσεις. Αναφορές και οπτικό υλικό παραδίδεται, μετά από την κατάλληλη επεξεργασία –για την ανάρτηση του στο blog του ΠΚΔ– και στην επιτροπή διαδικτύου.

Επιπλέον, μέσα από αυτή τη διαδικασία μπορεί να επιλεγούν και να προωθηθούν  κάποιες «παρεμβάσεις – πρότυπα» που κρίθηκαν ότι λειτούργησαν αποτελεσματικά: πχ. ραδιοφωνικές ή τηλεοπτικές εκπομπές, βίντεο, παρουσιάσεις, δρώμενα, εκπαιδεύσεις κ.ά., οι οποίες μπορούν να επαναληφθούν αυτούσιες ή με μικρές παραλλαγές σε άλλες περιφέρειες της χώρας.

Για  το σκοπό αυτό προτείνουμε:

  • Κατάθεση  από τον συντονιστή – εκπρόσωπο της παρέμβασης, μιας πλήρους αναφοράς στην Ε.Ε, όπου θα καταγράφονται αναλυτικά: το περιεχόμενο, το πρόγραμμα, εμπειρίες, δυσκολίες, αποτελέσματα της ενέργειας, ιδέες και νέες ανάγκες που προέκυψαν κ.λπ. Ολόκληρο ή μέρος αυτού του κειμένου θα μπορεί να αναρτηθεί στο blog του προγράμματος.
  • Κατάθεση εποπτικού ή άλλου υλικού (αφίσα, πρόγραμμα, κείμενα, βιωματικό υλικό, ασκήσεις, παρουσιάσεις, εισηγήσεις κ.λπ.) στην Ε.Ε και στην Οργανωτική Επιτροπή, έτσι ώστε να δημιουργηθεί μια τράπεζα υλικού, που θα μπορεί να χρησιμοποιηθεί ως πηγή για άλλες δραστηριότητες ή και ανάρτηση του υλικού αυτού στο blog του προγράμματος, όπου είναι εφικτό. Είναι προφανές ότι θα τηρούνται οι όροι δεοντολογίας από όσους κάνουν χρήση του υλικού αυτού και θα υποχρεούνται να αναφέρουν τη πηγή, το όνομα του συγγραφέα, ομιλητή  ή γραφίστα κ.λπ., όταν και όπου το χρησιμοποιούν.

Η ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ

ΧΑΡΙΣ ΚΑΤΑΚΗ

ΜΑΝΟΥΕΛΑ ΠΛΑΤΑΚΗ

ΕΙΡΗΝΗ ΡΕΠΠΑ

ΟΛΓΑ ΠΑΠΑΤΡΙΑΝΤΑΦΥΛΛΟΥ


[1]  ΟΙ 5 ΔΡΑΣΕΙΣ :

ΔΡΑΣΗ Α΄   Η ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΚΟΙΝΩΝΙΑ ΚΑΙ Η ΚΡΙΣΗ: ΠΟΙΟΙ ΕΙΜΑΣΤΕ ΚΑΙ ΠΟΥ ΠΑΜΕ

ΔΡΑΣΗ Β΄  ΠΑΡΟΧΗ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗΣ

ΔΡΑΣΗ Γ΄   ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΕΥΑΙΣΘΗΤΟΠΟΙΗΣΗΣ ΚΑΙ ΒΡΑΧΥΠΡΟΘΕΣΜΗΣ  ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΔΙΑΦΟΡΩΝ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΩΝ ΟΜΑΔΩΝ

ΔΡΑΣΗ Δ΄   ΒΙΩΜΑΤΙΚΕΣ ΗΜΕΡΙΔΕΣ, ΣΕΜΙΝΑΡΙΑ ΚΑΙ ΔΡΩΜΕΝΑ

ΔΡΑΣΗ Ε΄   ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΕΥΑΙΣΘΗΤΟΠΟΙΗΣΗ

[2]  Σε πρώτη φάση, το Εργαστήριο έχει στη διάθεσή του έναν αριθμό άρθρων, σχετικών με το θέμα, που έχουν δημοσιευθεί σε διάφορα έντυπα ή στο διαδίκτυο. Τα άρθρα θα διατεθούν προς διακίνηση ή θα αναρτηθούν στο blog του προγράμματος, πράγμα το οποίο έχει ήδη ξεκινήσει.

Advertisements

Συζήτηση

Δεν υπάρχουν σχόλια.

Υποβολη σχολιου

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Εργαστηριο Διερευνησης Ανθρωπινων Σχεσεων:

Κονίτσης 33, Μαρούσι, Τ.Κ.:15125
Τηλ.: 210 8063665, 210 6129290
Fax: 210 8062113
Ε-mail: info@ergastirio.eu
Website: http://www.ergastirio.eu

E-mail επικοινωνίας για το Πρόγραμμα Κοινωνικών Δράσεων: pkd@ergastirio.eu

μερικες… γεφυρες ακομα:

ΑΡΧΕΙΟ ~ οι δημοσιευσεις του blog ανα ημερομηνια:

ΑΡΧΕΙΟ ~ οι δημοσιευσεις του blog ανα κατηγορια:

Δημοφιλη κλικ:

  • Κανένα

Εάν θέλετε να ενημερώνεστε για τις νέες δημοσιεύσεις του blog, συμπληρώστε το e-mail σας παρακάτω και πατήστε 'Εγγραφή'

Επισκεπτες

  • 20,154 hits
Αρέσει σε %d bloggers: